Światowy Dzień Walki z Rakiem (ang. World Cancer Day) – święto ustanowione na Światowym Szczycie Walki z Rakiem zorganizowanym pod egidą prezydenta Francji i dyrektora generalnego UNESCO w lutym 2000 roku w Paryżu. Na spotkaniu przyjęto Kartę Paryską, w myśl której rządy krajów świata, które ją podpisały, zobowiązały się do stworzenia programów zapobiegających i metod leczenia chorób nowotworowych.

Największa śmiertelność towarzyszy pięciu rodzajom raka, tj. rakowi płuc (1,3 mln zgonów rocznie), żołądka (ponad 800 tys. zgonów), jelita grubego i odbytnicy (640 tys.), wątroby (610 tys.) oraz rakowi piersi (520 tys. zgonów rocznie). Na nowotwór złośliwy może zachorować każdy, niezależnie od wieku, płci czy sytuacji materialnej. Chorują ludzie młodzi i starsi, nawet dzieci, kobiety i mężczyźni, biedni i bogaci.

Wśród mężczyzn najwięcej zgonów powodują rak płuc, żołądka, wątroby, jelita grubego i odbytnicy, rak przełyku i rak prostaty. Wśród kobiet są to: rak piersi, płuc, żołądka, jelita grubego i odbytnicy oraz rak szyjki macicy. Niektóre nowotwory występują częściej w krajach bogatych, jak rak prostaty, piersi i jelita grubego, a inne w krajach biednych - rak żołądka, wątroby i rak szyjki macicy.

Nowotwór złośliwy może zaatakować każdy narząd organizmu. Wywodzi się on z jednej komórki, która w wieloetapowym procesie zyskuje nieśmiertelność i zaczyna się powielać w niekontrolowany sposób. Powstały nowotwór nacieka bez ograniczenia sąsiednie tkanki, przedostaje się do krwi i daje przerzuty do odległych narządów. Zależnie od tkanki, z której się rozwija, rozróżniamy m.in. raki, czyli nowotwory złośliwe wywodzące się z komórek nabłonkowych, mięsaki wywodzące się z tkanki łącznej, glejaki - z tkanki nerwowej, czerniak - z komórek barwnikowych skóry czy białaczki - ze szpiku.

Do rozwoju nowotworu dochodzi w wyniku oddziaływania czynników genetycznych z czynnikami zewnętrznymi, które określa się mianem karcynogenów. Zalicza się tu czynniki fizyczne, jak promieniowanie UV i jonizujące; chemiczne, jak azbest, składniki dymu tytoniowego, zanieczyszczenia powietrza, a także wytwarzaną przez pleśnie aflatoksynę obecną w żywności oraz arsen w wodzie pitnej; czynniki biologiczne, jak niektóre rakotwórcze wirusy, bakterie i pasożyty.

Corocznie na całym świecie Światowy Dzień Walki z Rakiem obchodzony jest 4 lutego.

(Opracowanie: Jagoda Patkowska, źródła: www.tvp.info.pl, www.mz.gov.pl)

Tagi: Dzień Walki z rakiem, Word Cancer Day, rak, 4 luty, Karta Paryska, UNESCO