BIKE GLACENSIS
KONCEPCJA ŚCIEŻEK ROWEROWYCH ZIEMI KŁODZKIEJ
I ZĄBKOWICKIEJ

Pracownia Planowania Regionalnego
Wydział Zagospodarowania Przestrzennego,
Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Kłodzku
Autorzy: Warcisław Martynowski, Katarzyna Małek, Andrzej Sankowski
Współpraca: Radosław Pietuch
Konsultacja: Ireneusz Budzyński, Tadeusz Daszkiewicz
Zespół współpracujący - przedstawiciele gmin: Bardo, Bystrzyca Kł., Ciepłowody, Duszniki Zdr., Kamieniec Ząbkowicki, Kłodzko, Miasto Kłodzko, Kudowa Zdr., Lewin Kł. Lądek Zdr., Międzylesie, Nowa Ruda, Miasto Nowa Ruda, Polanica Zdr., Stoszowice, Stronie Śl., Szczytna, Ząbkowice Śl., Ziębice, Wydz. Komunikacji, Transportu i Dróg Powiatowych Starostwa Pow. w Kłodzku, Zarządu Dróg Powiatowych w Ząbkowicach Śl., Starostwa Powiatowego w Ząbkowicach Śl., Parku Narodowego Gór Stołowych, Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego, Nadleśnictw: Bystrzyca Kł., Jugów, Lądek Zdr., Międzylesie, Zdroje.

• Cel opracowania:
  
• Celem opracowania jest zbudowanie na obszarze polskiej części euroregionu podstawowego układu tras rowerowych łączącego ze sobą wszystkie ośrodki gminne, udostępniającego lub przybliżającego użytkownikom istniejące tam walory turystyczne.
  
• Zaproponowany układ tras winien być otwarty na powiązanie z otoczeniem, zarówno z zasadniczą częścią dolnego śląska i województwem opolskim jak i Republiką Czeską.
• Docelowo powinno to doprowadzić do włączenia tworzonego układu w system powiązań europejskich, zwłaszcza poprzez połączenie go z funkcjonującymi już trasami daleko dystansowymi i regionalnymi po czeskiej stronie granicy.
• Sieć ta w miarę równomiernie pokrywająca obszar będzie również otwarta na dynamikę wewnątrz układu, gdzie lokalna aktywność będzie prowadzić do zagęszczania ogniw poprzez tworzenie pętli, sięgaczy, łączników itp.
• Przyjęto, że trasy winny być dostępne dla przeciętnego turysty rowerowego , dla rodzin, skala trudności przeważnie nie powinna wykraczać poza przeciętną.
• Trasy te jednak powinny umożliwiać dostęp do bardziej zróżnicowanej oferty z wyczynem włącznie.
• Skala map opracowania. Mapa podstawowa jest wykonana w skali 1: 50 000,
  
• Przebiegi tras przez główne miejscowości węzłowe i ich otoczenie są naniesione na mapach w skali 1: 10 000 i 1:5000. Dodatkowo dla powiatu ząbkowickiego wykorzystano mapy w skali 1:25000.

• Zakres przestrzenny
  Opracowanie obejmuje polska część Euroregionu Glacensis to jest powiat kłodzki i ząbkowicki.
  

• Analiza dotychczasowych opracowań
  
  
• Trasy  wykonane:
  - TRASA LĄDEK-JAVORNIK-PACZKÓW-OTMUCHÓW - RegEX - Praha we współpracy z gminami Lądek Zdrój, Javornik, Paczków, Otmuchów i Klubem Czeskich Turystów.
  - MIĘDZYNARODOWE ROWEROWE TRASY  "GÓRY STOŁOWE"  I  "ŚCIANY"- Konsorcjum Turystyczna Szóstka i Park Narodowy Gór Stołowych
  - TRASY ROWEROWE GMINY LĄDEK ZDRÓJ  - Dolnośląskiego Towarzystwa Cyklistów  we współpracy z  Gminą Lądek Zdrój,
  - ŚCIEŻKA ROWEROWA ZĄBKOWICE - SREBRNA GÓRA-Starostwo Powiatowe Ząbkowice Śląskie we współpracy z Miastem i Gminą Ząbkowice Śląskie i Gminą Stoszowice.
  - TRASY ROWEROWE W REJONIE ZŁOTEGO STOKU - Miasto i Gmina Złoty Stok, Nadleśnictwo Bardo
  - TRASA ROWEROWA NA ŚNIEŻNIK I DO JASKINI NIEDZWIEDZIEJ -Czarna Góra S.A. we współpracy z nadleśnictwami Lądek Zdrój i Międzylesie.  
    
•  Trasy opracowane w formie koncepcji lub projektu:
   - PROJEKTY TRAS ROWEROWYCH W GMINIE STRONIE ŚLĄSKIE PTTK  Stronie Śląskie
  - TRASY ROWEROWE GMINY ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE -Studium Uwarunkowań i Kierunków  Zagospodarowania Przestrzennego Miasta i Gminy Ząbkowice Śląskie - Biuro Planowania Przestrzennego w Wałbrzychu.
  - TRASA ROWEROWA NA MARIĘ ŚNIEŻNĄ I  DO MIĘDZYGÓRZA- Czarna Góra S.A.
  - TRASY ROWEROWE W GÓRACH BYSTRZYCKICH  w  ramach propozycji zmian w Planie  Zagospodarowania  Lasów
  i innych terenów w Górach Bystrzyckich- Bystrzyckie Centrum Kultury Fizycznej, Nadleśnictwo  Bystrzyca Kłodzka.
  - TRASY ROWEROWE PNGS -Park Narodowy Gór Stołowych
  - KONCEPCJA ŚCIEŻEK ROWEROWYCH NA TERENIE GMINY NOWA RUDA - Jeleniogórskie Biuro Planowania
  i Projektowania
  - TRASY ROWEROWE POLANICY ZDRÓJ- Miasto Polanica Zdrój, Budzyński Sport Centrum
  - TRASY ROWEROWE GMINY KŁODZKO-Studium Uwarunkowań i Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Kłodzko  
  - PROPOZYCJE  TRAS ROWEROWYCH NA TERENIE GMINY RADKÓW - Miasto i Gmina Radków
  - TRASY ROWEROWE NADLEŚNICTWA MIĘDZYLESIE- Mapa z wyznaczonymi   drogami leśnymi do korzystania dla firm
  i osób prywatnych, Nadleśnictwo Międzylesie.
   
   
  Trasy powstawały z inicjatywy gmin, związku gmin, starostwa, parku    narodowego, nadleśnictw, stowarzyszenia, podmiotów gospodarczych oraz innych. 
  Przyjmując Układ pętli lub trasy docelowo-powrotnej. Tworząc niejednokrotnie lokalną sieć o zróżnicowanym stopniu trudności nastawioną na  użytkowników o mniejszych lub większych kwalifikacjach. Węzłami tych sieci są przeważnie ośrodki gminne.
  Powstały również trasy ponadlokalne łączące  szereg gmin i to po obu stronach granicy państwowej jak np. pętla "Góry Stołowe" czy trasa "L-J-P-O" stanowiąca zalążkowy odcinek Śródsudeckiej Trasy Rowerowej.
   
  Dla przeprowadzenia trasy wykorzystywane są przeważnie istniejące drogi leśne, gminne oraz drogi wyższych kategorii. W jednym przypadku trasa została wytyczona na przebiegu wydzielonym, wykorzystującym zlikwidowaną linię kolejową - "Trasa Ząbkowice-Srebrna Góra". Ruch na trasach  prowadzony jest po istniejących nawierzchniach dróg.
  Przy niedostatecznym standardzie nawierzchni prowadzone są starania o nakłonienie zarządcy do poprawienia jej jakości. Nawierzchnię od momentu udostępnienia  przystosowaną  do przenoszenia ruchu rowerów posiada wspomniana już trasa "Ząbkowice-Srebrna Góra".
   
  Trasy były realizowane ze środków własnych  samorządów,  zarządców dróg, budżetu państwa (nadleśnictwa, parki), funduszy pomocowych.
  W sumie są to dalece niewystarczające pieniądze i to  pozyskiwane sporadycznie
   
  Oznakowanie jest przyjmowane indywidualnie przez inwestorów.
   
  Znaki PTTK ujęte w  Rozporządzeniu o znakach Ministrów Transportu i Gospodarki Morskiej oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21.06.1999 r. nie w pełni nadają się  w naszych warunkach do praktycznego zastosowania.
  -W przyjętym oznakowaniu   brak jest tras regionalnych i lokalnych
  (-Wielkość znaku 20x20 cm to zbyt wielka rozrzutność jeśli chodzi o materiał)
  -Przyjęcie  barwnej identyfikacji szlaków ograniczającej się do sześciu barw
    często może nie wystarczyć przy większej ilości tras wychodzących z miejscowości, np.
    w  gminie Lądek jest trzynaście tras, tutaj z powodzeniem został  zastosowany kod cyfrowy 
   ( od 1 do 13) barwę użyto zaś do określenia stopnia trudności jak to jest praktykowane na
   trasach  narciarskich.
  -Obwódka w kolorze zielonym na biało czarnym znaku jest zbędnym dodatkiem 
   wprowadzającym  "szum  informacyjny", ponad to jest barwą maskującą (w powiecie kłodzkim   większość tras przebiega   lasami).
  

• Charakterystyka tras
  
  Zaproponowany układ tras stanowią  trasy międzynarodowe, trasy regionalne, łączniki dopełniające sieć tras oraz  łączniki umożliwiające utworzenie na odcinkach tras międzynarodowych i regionalnych pętli opasujących obszar ziemi kłodzkiej i ziemi ząbkowickiej .
  Łączna długość wszystkich tras w p"zebiegach nie nakładających się na siebie (przebieg pierwotny) wynosi 804,63 km .
   
  
• Są to trzy trasy międzynarodowe:
  nr 12 "Bałtyk- Adriatyk "
  nr 17 "Szlak Cysterski"
  nr 60 "Trasa Śródsudecka"
  Łączna długość tych tras w przebiegu pierwotnym wynosi 323,3 km.
   
  
• Trasy regionalne zaczynają się lub kończą na granicy z Republiką Czeską z Województwem Opolskim lub  z  sąsiadującymi  powiatami  dolnośląskimi.
  Opracowano  przebiegi siedmiu  tras o łącznej długości w przebiegu pierwotnym 400,15 km.
  Trasy przebiegające przez powiat Kłodzki i powiat Ząbkowicki:
  nr 001
  nr 003
  nr 004,
  o długości (w p.p.) 231,35 km.
  
  
• Trasy przebiegające przez powiat  Kłodzki:
  nr 002
  nr 005
  nr 007
  o długości (w p.p.) 125,8 km.
  
  
• Trasy przebiegające przez powiat Ząbkowicki:
  nr 011
  nr 012
  o długości (w p.p.) 43,0 km.
   
   
  
• Trasy łącznikowe tras o długości  11,1 km
   
  
• Trasy łącznikowe w pętlach 70,1 km.
  

• Trasy Międzynarodowe:
  Przez obszar Ziemi Kłodzkiej i Ząbkowickiej przebiegają  trzy międzynarodowe trasy rowerowe:
   
  
• Z północy na południe Europejska Trasa Rowerowa "Bałtyk - Adriatyk", z zachodu na wschód Śródsudecka Trasa Rowerowa, która jest  rowerowym odpowiednikiem Śródsudeckiej Drogi  Turystycznej nawiązującym do  głównego grzbietu Sudetów 
  oraz mający swój początek na półwyspie  pirenejskim szlak cysterski łączący miejsca działalności i zabytki tej reguły  zakonnej na terenie Europy.
   
• Przebieg trasy "Bałtyk-Adriatyk" (Wrocław-Nachod-Ceska Trebova)  i jej numer przyjęto za ustaleniami Europejskiej Federacji Rowerowej  w Brukseli, jednak w publikacjach  EuroVelo lansowany jest ostatnio przebieg wschodnią  częścią Euroregionu Glacensis z przekroczeniem granicy polsko -czeskiej w Głuchołazach i oznaczeniem 9. Na taką modyfikację opracowanie jest otwarte, wówczas trasa regionalna 012 podniesiona by została do statusu trasy europejskiej przyjmując jej numer zaś dotychczas proponowany  przebieg przez Srebrną Górę-Nową Rudę -Kłodzko-Kudowa/Nachod stał by się jej wariantem oznaczonym 9a. Wariant ten po stronie czeskiej nakładałby się na przebieg trasy długodystansowej nr 22 na odcinku Nachod - Ceska Trebova by tam połączyć się z trasą 9.
  Uwaga dotycząca przekroczenia granicy państwowej. Połączenie Słone -Beloves należy traktować jako perspektywiczne, którego uruchomienie będzie mogło nastąpić
  po zrealizowaniu zakładanej modernizacji przejścia granicznego Kudowa/Nachod po czeskiej stronie. Obecnie funkcje takie spełnia łącznik Brzozwie/Ceska Cermna - Kudowa Zdrój- Czermna/Mala Cermna.
   
  
• Śródsudecka Trasa Rowerowa ma przebieg ustalony jeszcze w 1996 roku i jej przebieg można przyjąć jako nie budzący zastrzeżeń. Nasuwa się jednak nieodparta chęć aby  wylansować ją w układzie tras europejskich  jako nawiązujący do głównych grzbietów górskich  zwornik, spinający trasy relacji północ-południe nr: 7, 9 i 11. Rezerwowane dla niej oznakowanie nr 60 odpowiada aktualnemu oznakowaniu jej po stronie czeskiej. 
   
  
• Szlak Cysterski w przebiegu północno-zachodnim zgodnie z  sugestiami planu zagospodarowania województwa dolnośląskiego mógłby być poddany korekcie polegającej na włączeniu do niego Ząbkowic Śl. oraz przekroczeniu granicy woj. opolskiego w sąsiedztwie Paczkowa. Te zmiany dokonane by były na kanwie tras regionalnych.

• Nieczynne linie kolejowe -  proponowane wykorzystanie ich pod przebiegi tras rowerowych. 
  Na terenie obszaru opracowania jest 75,3 km nieczynnych linii kolejowych nadających się do wykorzystania pod trasy rowerowe. Proponowany sposób ich wykorzystania przedstawia się następująco:
   
  
• GMINA ZIĘBICE
  Długość linii: 3,0 km
  Wykorzystanie:
  "17" = 1,6 km
  "010"= 3,0 km
  W przebiegu pierwotnym i wtórnym pełne wykorzystanie linii.
   
  
• GMINA CIEPŁOWODY
  Długość linii: 15,0 km
  Wykorzystanie:
  "001" = 9,4 km
  "010" = 12,0 km
  W przebiegu pierwotnym i wtórnym pełne wykorzystanie linii.
   
  
• GMINA ZĄBKOWICE
  Długość linii: 10,0
  Wykorzystanie:
  "001"=6,5 km
  "011"=3,5 km
  "012"=6,5 km
  Pełne wykorzystanie linii.
   
  
• GMINA KAMIENIEC ZĄBKOWICKI
  Długość linii: 7,0 km
  Wykorzystanie:
  "012"=2,0 km
  Częściowe wykorzystanie linii.
   
  
• GMINA STOSZOWICE
  Długość linii= 21,4 km
  Wykorzystanie:
  "010"= 6.0 km
  "011"= 16.4 km
  "009"= 5,4 km
  "004"= 5,4 km
  "12"= 11,0 km
  W przebiegu pierwotnym i wtórnym pełne wykorzystanie linii.
   
  
• GMINA ZŁOTY STOK
  Długość linii=4,4 km
  Pod przebiegi tras linii nie wykorzystano,  brak oficjalnego wystąpienia gminy o przejęcie tego odcinka od PKP.
    
  
• RADKÓW
  Długość linii=9,5 km
  Pod przebiegi tras linii nie wykorzystano. Gmina nie wyraziła woli przejęcia powyższego odcinka od PKP
   
  
• NOWA RUDA
  Długość linii = 5,0 km
  "004", 009" , 12 = 5,0 (wymienione trasy w całości wykorzystują odcinek)
   
  Pod przebiegi tras wykorzystano 56,4 km nieczynnych linii kolejowych, głównie na terenie powiatu Ząbkowickiego. Niewykorzystanych pozostało 18,9 km.
  

• A-24 "rowerzyści"
• B-9 "Zakaz wjazdu rowerów"
• C-13 "droga dla rowerów"
  
• C-13a "koniec drogi dla rowerów"
  
• D-6 "przejazd dla rowerzystów"
  
• D-6a "przejście dla pieszych i przejazd dla rowerzystów"
  
• E-12a "drogowskaz do szlaku rowerowego"
  
• R-1 "szlak rowerowy krajowy",
  
• R-1 a"początek (koniec) szlaku rowerowego krajowego",
  
• 10)R-1b "zmiana kierunku szlaku rowerowego krajowego",
  
• R-2 "szlak rowerowy międzynarodowy",
  
• R-2a "zmiana kierunku szlaku rowerowego międzynarodowego"
  
• R-3 "tablica szlaku rowerowego"
  
  
  
• Rozdział 9 Ścieżki rowerowe
  § 46.
  1.Usytuowanie ścieżki rowerowej względem jezdni powinno zapewnić bezpieczeństwo ruchu.
  2. Odległość ścieżki rowerowej od krawędzi jezdni oraz jej usytuowanie powinny odpowiadać wymaganiom określonym w § 43. ust.1, z zastrzeżeniem ust.3.3. Przy przebudowie lub remoncie drogi klasy G i dróg niższych klas dopuszcza się wyznaczenie przy prawej krawędzi jezdni pasa dla rowerów o szerokości nie mniejszej niż 1,,5 m. Pas dla rowerów powinien być oddzielony od sąsiedniego pasa ruchu znakami poziomymi.
  
  § 47.
  1. Szerokość ścieżki rowerowej powinna wynosić nie mniej niż :
  1) 1,5 m - gdy jest ona jednokierunkowa,
  2) 2,0 m - gdy jest ona dwukierunkowa,
  3) 2,5 m - gdy ze ścieżki jednokierunkowej mogą korzystać piesi.
  2. Szerokość ścieżki rowerowej należy ustalić indywidualnie, jeżeli oprócz prowadzenia ruchu rowerowego pełni ona inne funkcje.
  
  §48.
  1. Pochylenie podłużne ścieżki rowerowej nie powinno przekraczać 5%. W wyjątkowych wypadach dopuszcza się większe pochylenia, lecz nie większe niż 15%. Wysokość progów i uskoków na ścieżce rowerowej nie powinna przekraczać 1 cm.
  2. Pochylenie poprzeczne ścieżki rowerowej powinno być jednostronne i wynosić od 1% do 3 %, w zależności od rodzaju nawierzchni i powinno umożliwiać sprawny spływ wody opadowej.

• Miejsca kolizyjne na trasach wymagające ustawienia znaków:
  
  
• 001
  granica państwa
  4 + miejscowość węzłowa Bystrzyca Kłodzka + 3 +m.w. Kłodzko + 2 +m.w.
  Bardo +4 +   m.w.Ząbkowice
  granica pow. strzelińskiego
   
• 002
  granica państwa
  1 + m.w.Stronie Śląskie + 1 + m.w.  Lądek Zdrój+ 7+ m.w. Kłodzko+3+m.w.
   Nowa Ruda
  granica pow. wałbrzyskiego
  
  
• 003
  granica państwa
  3+m.w. Bystrzyca Kłodzka+5 (trzy wspólne z 002)+3+m. w. Złoty Stok+7+1+ m.w. Ziebice +1
  granica pow.strzelińskiego
  
  
• 004
  granica państwa
  1+m.w. Nowa Ruda+(2 wspólne z 002)+m.w. Bardo+(wspólne z 001)+2+(wspólne z 003)+1
  granica państwa
  
  
• 005
  granica państwa
  2+m.w. Polanica Zdrój (wspólne z 17)+1
  granica państwa
   
• 006
  granica państwa
  1
  trasa międzynarodowa 12
  
  
• 007
  granica państwa
  1+m.w. Stronie Śląskie + 5(wspólne z 60)+1(wspólne z 60)+2+m.w.   
  Międzylesie
  trasa regionalna 001
        
• 008
  trasa regionalna 002
  1
  pętla ziemi kłodzkiej
  
  
• 009
  łączniki w pętli ziemi kłodzkiej
  m.w.  Radków+1+1+ m.w.Duszniki Zdrój
  
  
• 010
  łączniki w pętli ziemi ząbkowickiej
  1+1
  
  
• 011
  granica pow. dierżoniowskiego
  m.w. Ząbkowice +1+ m.w.Ziębice
  granica woj. opolskiego
  
  
• 012
  granica pow. derżoniowskiego
  2+m.w. Ząbkowice+2+m.w. Kamieniec+1
  granica woj. opolskiego
  
  
•  12
  granica powiatu dzierżoniowskiego
  10+m.w. Kłodzko+m.w. Polanica+ m.w. Szczytna+1+ m.w. Kudowa
  granica państwa
   
• 17
  granica pow. wałbrzyskiego
  2+m.w.NowaRuda+4+m.w.PolanicaZdrój+1+m.w.Kłodzko+3+m.w.Bardo+3+
  m.w. Kamieniec+1+ m.w. Ziębice+3
  granica państwa
  
  
• 60
  granica państwa
  m.w. Lądek Zdrój + 16
  granica państwa
  
  
  Miejsca kolizyjne w miejscowościach węzłowych 
• Lądek Zdrój - 9,
• Polanica Zdrój - 8,
• Międzylesie - 3,
• Bystrzyca Kłodzka-8,
• Nowa Ruda - 9,
• Ząbkowice - 8,
• Kłodzko - 6,
• Stronie Śląskie - 5,
• Duszniki Zdrój - 4,
• Kudowa Zdrój - 3,
• Złoty Stok - 2,
• Szczytna - 2,
• Ziębice - 7,
• Kamieniec Ząbkowicki - 3,
• Bardo - 3.

Opracowanie dofinansowane ze środków UE